wiek paradoksów
© Aleksandra Kiszkiel

Wiek paradoksów

1 udostępnień
1
0
0

Zamówiłam książkę Natalii Hatalskiej online, przyszła dzień po premierze. Wrzuciłam zdjęcie okładki na Instagram i pierwszą osobą, która je zobaczyła i zareagowała była autorka. Znak czasów – pomyślałam. – Jeden z wielu jakie przynosi era nowych technologii.  

Kilka lat temu, przeglądając papierowe wydanie magazynu „Książki”, natrafiłam na artykuł Jonathana Franzena, amerykańskiego pisarza i eseisty, zatytułowany „Nasza zagłada nadejdzie online”. Zrobiłam zdjęcie i wkleiłam ten tytuł – hasło na swój Instagram. Grzechotało mi ono w głowie. Od kiedy je usłyszałam, wiele wydarzeń i społecznych przemian filtrowałam przez jego pryzmat.

Z czasów nastoletnich pamiętam świat bez Internetu i bez telefonów komórkowych. Nowe technologie zaczynały się już wtedy pojawiać, ale w życiu codziennym nie były jeszcze powszechne, zwłaszcza nie tak, jak obecnie. Kto by pomyślał wtedy, że mogą one zwiastować zagładę. Postrzegano je jako coś cudownego, niesamowitego, napawającego optymizmem.

Dziś obecność nowych technologii nam spowszedniała. Coś, co kiedyś kwalifikowano do strefy science fiction, jak np. telefon z ekranem składanym na pół niczym kartka papieru, nikogo już nie dziwi. Bardziej zaś dziwi, gdy musimy cofnąć się o krok i przez kilka dni znowu korzystać ze starszego komputera czy telefonu, bo aktualny jest w serwisie. Nagle okazuje się, że komputer za wolny, wyświetlacz za mały – wówczas dostrzegamy, jak szybko wszystko w obszarze nowych technologii się zmienia. Jak świat pędzi. Tylko dokąd? Coraz częściej pojawiać zaczyna się nam wątpliwość czy aby na pewno to wszystko zmierza w dobrą stronę? Czy tylko nam służy, czy może niesie też ze sobą pewne zagrożenia?

Znak czasów

Zamówiłam książkę Natalii Hatalskiej online, przyszła dzień po premierze, wrzuciłam zdjęcie na Instagram i pierwszą osobą, która je zobaczyła i zareagowała była autorka. Zostawiła symboliczne serduszko i pożyczyła miłej lektury.

Znaczące i zastanawiające – pomyślałam. – Czy dawniej zdarzało się, że czytelnik miał szansę nawiązać tak szybko kontakt z autorem książki? A dziś proszę. Klikasz i masz. Jak ta zmiana na nas wpływa? Co nam daje? Odpowiedzi na te pytania miała przynieść lektura „Wieku paradoksów”.  

Czytaj (jak chcesz), myśl i dyskutuj

Już sama techniczna instrukcja obsługi książki pokazuje, jak wiele się przez ostatnie lata zmieniło. Autorka sugeruje czytelnikom możliwości różnorakiego czytania jej pracy. Można to zrobić linearnie, czyli czytać wszystko po kolei, tak jak tekst został skonstruowany przez pisarkę. Ale można też czytać na wyrywki, wracać do poszczególnych rozdziałów, nawet w kontekście wydarzeń i refleksji w naszym własnym życiu (trochę jak gra w klasy z paradoksami). A to jeszcze nie koniec. Bo w książce są też przypisy, będące zbiorem badań, raportów i skorelowanych z nimi wątków pobocznych. I można skupić się głównie na nich i samemu na ich podstawie wyciągać wnioski, a potem weryfikować je z tymi, wyciągniętymi przez autorkę.

Kronika współczesności

„Wiek paradoksów” to książka pisana w pandemii, gdy świat został dla wielu zredukowany do wielkości ich własnego domu, a technologia pomagała w komunikacji. Obok naukowego charakteru tej publikacji jest ona też poniekąd kroniką, zapisem tego, jak świat się przeobrażał w ciągu ostatnich kilkunastu miesięcy.

Warto przeczytać: Postpandemiczny marketing będzie zielony

Praca i rozrywka, i związane z tym przebywanie w technologii praktycznie non stop, musiały odcisnąć na nas piętno. W jaki sposób? Natalia Hatalska rozkłada na czynniki pierwsze zagadnienia, nad którymi sami się często nie zastanawiamy np. jak algorytm decyduje o naszych wyborach – o tym, co oglądamy na Netfliksie czy co czytamy na Facebooku. Jak na skutek obecności w naszym życiu nowych technologii, powstają tytułowe paradoksy typu: inżynieria genetyczna versus gigantyczna fala niepłodności.

Wiek technologii

Hatalska, analityczka trendów, założycielka i prezeska instytutu badań nad przyszłością infuture.institute, w swojej publikacji porusza ogrom wątków od naukowych, przez obyczajowe, społeczne, aż do psychologicznych, w których zarysowuje wpływ zanurzenia w technologii na dzieci i dorosłych. Odsyła do lektur uzupełniających, które wiele spraw pomogą laikowi ubrać w konteksty, wiele tematów rozwinąć. Lista proponowanych przez nią książek zawiera tytuły z obszarów feminizmu, klasyki literatury, twórczości dla dzieci i wielu innych.

Ekspertka zachęca do dyskusji, również z nią samą. Lektura „Wieku paradoksów” ma bowiem stać się startem, nie metą.

Co dalej?

Świat, w którym na dobre zagościły nowe technologie czasami nie rozumie, gubi się, podejmuje złe wybory. Hatalska podchodzi do oglądu tego świata w niezwykle empatyczny sposób. Proponuje nam wszystkim wyjście z baniek, w jakich ten świat nas zamyka, poprzez podejmowanie dialogu – między użytkownikami technologii, między ludźmi.

Przeczytaj też: Mniej fałszu na Instagramie, czyli w stronę autentyczności

Książka jest niezwykle wyważona, oparta na danych. Ale to nie tylko lektura dla fanów technologii i geeków (autorka opisuję również swoją drogę do bycia geekiem).  W równym stopniu cenne odpowiedzi na swoje rozterki znajdą w niej ci, którzy nieufnie i ze strachem przyglądają się postępującym w świecie zmianom. Bo dziś już nie możemy mówić o świecie oderwanym od technologii. Warto coś o nim wiedzieć i spojrzeć na niego krytycznie.


„Wiek paradoksów” Natalia Hatalska, Społeczny Instytut Wydawniczy Znak, 2021

Zapisz się do newslettera, bądź na bieżąco

może Ci się spodobać
borderline

Borderline: instrukcja obsługi

Jeśli jesteś „borderem/borderką” lub w gronie bliskich osób masz kogoś z taką diagnozą, sięgnij po „przewodnik po życiu…
nowohucka kobieta

Nowohucka kobieta – perła i petarda

Bufetowe i aktywistki partyjne, żony i matki w czasach kryzysu kartkowego, pielęgniarki, kucharki, te, które wymachiwały legitymacją partyjną…
komiksy o relacjach

Komiksy o relacjach

Komiksy to nie tylko kolorowe zeszyty z odcinkami historyjek dla dzieci, sensacyjne cykle pełne opowieści śledczych czy historie…
wege

Jak przekazać dzieciom wege wartości?

W Polsce coraz więcej osób ogranicza spożycie mięsa lub całkowicie z niego rezygnuje. Jak wytłumaczyć wege dziecku, które wyróżnia się w grupie rówieśniczej, dlaczego rodzice zdecydowali o byciu wegetarianami lub weganami?