synestezja
© Adobe Stock

Synestezja. Jakie barwy ma twoje imię?

6 udostępnień
6
0
0

 

Synesteci widzą dźwięki, smakują kolory, a liczby mają dla nich różne odcienie.
Skrajnym przypadkiem synestezji są osoby, które dosłownie widzą czas.

Podczas gdy „normalni” ludzie trzymają się linearnej wizji czasu i swoich kalendarzy, synesteci na skutek dodatkowych połączeń neuronalnych w mózgu postrzegają czas jako konstrukt przestrzenny.

Pamiętają dużo więcej szczegółów z określonego przedziału życia (statystycznie owo więcej oznacza stosunek 123 do 39 na korzyść synestetów).

– Przeciętna osoba pamięta, że mając 7 lat pojechała na wakacje do Ameryki, zaś synesteta będzie pamiętać hotel, jego nazwę, właściciela tegoż hotelu i rasę psa należącego do tego właściciela – tłumaczyła w wywiadzie dla BBC psycholog Julia Simner.

Kolorowo

Literowanie wyrazów to dla synestety feeria barw. Pytana o przeliterowanie swojego imienia Bernardette Sheridan (założycielka strony synesthesia.me) nie widziała w nim kształtów czy symboli, lecz następujące po sobie pasma kolorów: A było czerwienią, B błękitem, C limonkową zielenią itd. Tak samo barwnie synesteci postrzegają dni tygodnia, miesiące czy pory roku.

Synestezja występuje w wielu kombinacjach, dobrze poznanych jest obecnie dziesięć m.in. te, w których występuje słyszenie kolorów, odczuwanie dźwięku, postrzeganie czasu jako formy albo punktu w przestrzeni. Stosunkowo najczęściej spotykane jest „barwne słyszenie”. W chromestezji, bo tak się takie słyszenie nazywa, dźwięki lub współbrzmienia wywołują wrażenia barwne i odwrotnie barwy – wrażenia dźwięku.

Synesteci są wśród nas

Synesteci stanowią cztery procent społeczeństwa, choć naukowcy podejrzewają, że wiele osób jest nieświadomych posiadania cechy określanej jako cross-talk between senses (krzyżowa rozmowa między zmysłami). Ta dziurawa granica, pozwalająca na przenikanie się doznań, nie jest odczuwana jako upośledzenie, a raczej urozmaicenie lub wręcz przyjemność. Ludzie nie biegną z takimi objawami do lekarza ani na terapię.

Czytaj także: Inteligencja roślin

Tematem, który wciąż wymaga zgłębienia, jest pojawianie się synestezji wśród osób z zaburzeniami ze spektrum autyzmu. Według przeprowadzonych badań u osób z autyzmem synestezja występuje częściej niż w populacji ogólnej. Aż 18,9 proc. dorosłych z autyzmem doświadczało synestezji, podczas gdy osób nieautystycznych wykazujących tę „zdolność” było tylko 7,2 proc.

Naukowcy pracujący nad tym fenomenem podejrzewają delikatną, ale brzemienną w skutkach wariację chromosomu 16 i 23 w ludzkim genomie. Inne badania wskazują na zwiększoną objętość tzw. szarej masy w określonych częściach mózgu.

Prawda jest jednak taka, że o zjawisku tym wciąż wiemy niewiele. Głównie dlatego, że mózg nadal pozostaje dla nas wielką zagadką. Wraz z około 100 miliardami neuronów, z których każdy może tworzyć synapsy z 10 tysiącami innych, jesteśmy na razie na czubku góry lodowej, której większa część nadal skryta jest pod niedostępnymi dla nas wodami zrozumienia.

Fascynująca rzeczywistość

W styczniu tego roku ruszyła strona zajmująca się kwestiami synestezji “What color is your name?”. Dzięki niej osoby ciekawe świata synestetów mają szansę dowiedzieć się o tym zjawisku więcej.

Inną stroną dla zainteresowanych tematem, bądź chcących sprawdzić czy są synestetami jest częściowo płatna, a częściowo bezpłatna po uprzednim zalogowaniu https://synesthesia.com.
Można na niej wyczytać, że około 25 proc. synestetów to artyści, osoby kreatywne. Synestetami byli: Nikołaj Rimski-Korsakow, Ludwik van Beethoven, Vladimir Nabokov, Wassily Kandinsky, Billy Joel, Paul Klee, Franciszek Liszt, Duke Ellington i wynalazca Nikola Tesla. Część z tych znanych postaci opisała swoje doświadczenia oraz to, jak wpływały one na ich twórczość. Z ich relacji wynika, że synestezja znacząco w owej twórczości pomaga.

Wśród obecnie żyjących synestetów są m.in. Marta Ptaszyńska, Chris Urbanowicz, Lorde, Hélène Grimaud, Billie Eilish, John Mayer czy słynny Daniel Tammet, żyjący z syndromem sawanta.

Może warto porzucić na chwilę własną percepcję i spróbować zobaczyć świat oczami osób, których mózg pracuje nieco inaczej niż nasz?


może Ci się spodobać

Nurt poznawczo-behawioralny | Przegląd

Terapia polega na psychoedukacji, czyli zastępowaniu dysfunkcyjnych, nawykowych reakcji w odpowiedzi na bodźce zewnętrzne, korzystnymi wzorami myślenia i…

Opiekun. Zawód czy misja?

„Jesteśmy wołami, wielbłądami, górnikami i hutnikami życia codziennego. Nikt w tym chorym kraju nie pracuje ciężej od nas.…
ciało umysł medytacja

Sztywne ciało – sztywny umysł

Od zabarwienia i natężenia myśli zależą nasze emocje i działania, które podejmujemy. Również ciało odpowiada na to, co dzieje się w naszej głowie.