synestezja
© Adobe Stock

Synestezja. Jakie barwy ma twoje imię?

6 udostępnień
6
0
0

Synesteci widzą dźwięki, smakują kolory, a liczby mają dla nich różne odcienie.
Skrajnym przypadkiem synestezji są osoby, które dosłownie widzą czas.

Podczas gdy „normalni” ludzie trzymają się linearnej wizji czasu i swoich kalendarzy, synesteci na skutek dodatkowych połączeń neuronalnych w mózgu postrzegają czas jako konstrukt przestrzenny.

Pamiętają dużo więcej szczegółów z określonego przedziału życia (statystycznie owo więcej oznacza stosunek 123 do 39 na korzyść synestetów).

– Przeciętna osoba pamięta, że mając 7 lat pojechała na wakacje do Ameryki, zaś synesteta będzie pamiętać hotel, jego nazwę, właściciela tegoż hotelu i rasę psa należącego do tego właściciela – tłumaczyła w wywiadzie dla BBC psycholog Julia Simner.

Kolorowo

Literowanie wyrazów to dla synestety feeria barw. Pytana o przeliterowanie swojego imienia Bernardette Sheridan (założycielka strony synesthesia.me) nie widziała w nim kształtów czy symboli, lecz następujące po sobie pasma kolorów: A było czerwienią, B błękitem, C limonkową zielenią itd. Tak samo barwnie synesteci postrzegają dni tygodnia, miesiące czy pory roku.

Synestezja występuje w wielu kombinacjach, dobrze poznanych jest obecnie dziesięć m.in. te, w których występuje słyszenie kolorów, odczuwanie dźwięku, postrzeganie czasu jako formy albo punktu w przestrzeni. Stosunkowo najczęściej spotykane jest „barwne słyszenie”. W chromestezji, bo tak się takie słyszenie nazywa, dźwięki lub współbrzmienia wywołują wrażenia barwne i odwrotnie barwy – wrażenia dźwięku.

Synesteci są wśród nas

Synesteci stanowią cztery procent społeczeństwa, choć naukowcy podejrzewają, że wiele osób jest nieświadomych posiadania cechy określanej jako cross-talk between senses (krzyżowa rozmowa między zmysłami). Ta dziurawa granica, pozwalająca na przenikanie się doznań, nie jest odczuwana jako upośledzenie, a raczej urozmaicenie lub wręcz przyjemność. Ludzie nie biegną z takimi objawami do lekarza ani na terapię.

Czytaj także: Inteligencja roślin

Tematem, który wciąż wymaga zgłębienia, jest pojawianie się synestezji wśród osób z zaburzeniami ze spektrum autyzmu. Według przeprowadzonych badań u osób z autyzmem synestezja występuje częściej niż w populacji ogólnej. Aż 18,9 proc. dorosłych z autyzmem doświadczało synestezji, podczas gdy osób nieautystycznych wykazujących tę „zdolność” było tylko 7,2 proc.

Naukowcy pracujący nad tym fenomenem podejrzewają delikatną, ale brzemienną w skutkach wariację chromosomu 16 i 23 w ludzkim genomie. Inne badania wskazują na zwiększoną objętość tzw. szarej masy w określonych częściach mózgu.

Prawda jest jednak taka, że o zjawisku tym wciąż wiemy niewiele. Głównie dlatego, że mózg nadal pozostaje dla nas wielką zagadką. Wraz z około 100 miliardami neuronów, z których każdy może tworzyć synapsy z 10 tysiącami innych, jesteśmy na razie na czubku góry lodowej, której większa część nadal skryta jest pod niedostępnymi dla nas wodami zrozumienia.

Fascynująca rzeczywistość

W styczniu tego roku ruszyła strona zajmująca się kwestiami synestezji “What color is your name?”. Dzięki niej osoby ciekawe świata synestetów mają szansę dowiedzieć się o tym zjawisku więcej.

Inną stroną dla zainteresowanych tematem, bądź chcących sprawdzić czy są synestetami jest częściowo płatna, a częściowo bezpłatna po uprzednim zalogowaniu https://synesthesia.com.
Można na niej wyczytać, że około 25 proc. synestetów to artyści, osoby kreatywne. Synestetami byli: Nikołaj Rimski-Korsakow, Ludwik van Beethoven, Vladimir Nabokov, Wassily Kandinsky, Billy Joel, Paul Klee, Franciszek Liszt, Duke Ellington i wynalazca Nikola Tesla. Część z tych znanych postaci opisała swoje doświadczenia oraz to, jak wpływały one na ich twórczość. Z ich relacji wynika, że synestezja znacząco w owej twórczości pomaga.

Wśród obecnie żyjących synestetów są m.in. Marta Ptaszyńska, Chris Urbanowicz, Lorde, Hélène Grimaud, Billie Eilish, John Mayer czy słynny Daniel Tammet, żyjący z syndromem sawanta.

Może warto porzucić na chwilę własną percepcję i spróbować zobaczyć świat oczami osób, których mózg pracuje nieco inaczej niż nasz?

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.

może Ci się spodobać

Pięć języków miłości. Którym mówisz?

Gary Chapman, amerykański psychoterapeuta, stworzył koncepcję „pięciu języków miłości” jako sposobu na uniknięcie lub przezwyciężenie kryzysów w związkach.…
placebo nocebo

Nocebo – efekt, który musisz poznać

Umysł ma wpływ na nasze życie. Istnieje efekt placebo – pozytywnie nastawiony chory zdrowieje, mimo że kuracja nie powinna dać efektów. W tym tekście opisujemy efekt nocebo

Polska: dziedzictwo traumy

„Wielcy nauczyciele rozumieją, że to, skąd przychodzimy, wpływa na to, dokąd idziemy, i że nierozwiązane sprawy z przeszłości…
Sonia Alicja Bednarek

Uwolnić kobiecość

„Przestań nieustannie korygować siebie. Zamiast dopasowywać się do jakiejś zewnętrznej wizji kobiecości, naprawiać i poprawiać siebie, wybierz samopoznanie…