mechanizm projekcji, maski na twarzach
© Adobe Stock

Mechanizm projekcji – jak psychika wpływa na postrzeganie rzeczywistości

3 udostępnień
3
0
0

Człowiek ma tendencję do patrzenia na świat przez pryzmat swoich stanów wewnętrznych. To rzutowanie własnych treści psychicznych na rzeczywistość w psychologii nazywane jest mechanizmem projekcji.

Fenomen projekcji nie jest jednorodny. W literaturze przedmiotu można znaleźć następujące jego rodzaje:

  • Projekcja podobieństwa (projekcja bierna) klasyczny, zdefiniowany w psychoanalizie mechanizm obronny. Polega na rzutowaniu własnych, wypartych i nieprzepracowanych treści nieświadomości na świat zewnętrzny. Człowiek widzi zatem w kimś to, czego nie jest w stanie w sobie zaakceptować.
  • Projekcja czynna – świadome rzutowanie stanów wewnętrznych na świat zewnętrzny. Przejawia się wydawaniem osądów na jakiś temat lub (podczas okazywania empatii) wytwarzaniem w sobie uczuć, które wydają się nam być odczuwane przez innych ludzi w konkretnej sytuacji.
  • Projekcja atrybutywna interpretowanie świata przez pryzmat własnych cech i przekonań. Człowiek w tym kontekście jest zdania, że rzeczywistość (lub jakiś jej element) funkcjonuje w taki sposób, w jaki o niej myśli i ją rozumie na poziomie racjonalnym oraz emocjonalnym.
  • Projekcja komplementarna jednostka widzi w innych to, czego jej brak. Od projekcji biernej różni się tym, że człowiek jest świadom swojego deficytu. Przypisuje więc na przykład komuś siłę, a samego siebie uważa za słabego.
  • Projekcja panglosowsko-kasandryjska to postrzeganie świata jako pozytywnego (projekcja panglosowska) lub negatywnego (projekcja kasandryjska) przy jednoczesnym niezdawaniu sobie sprawy z posiadania uczuć przeczących temu sposobowi patrzenia na rzeczywistość.

W związku z tym, że człowiek odbiera i patrzy na rzeczywistość przy użyciu swojego aparatu psychicznego, projekcja sama w sobie nie jawi się jako negatywna aktywność psychiki. Problem pojawia się dopiero wtedy, gdy mechanizm ten fałszuje rzeczywistość, przez co utrudnia nawiązanie dobrych relacji z ludźmi i światem.

Szerszy opis mechanizmu projekcji oraz sposobu radzenia sobie z jej niepożądanymi skutkami został opisany w mojej notce: O mechanizmie projekcji prawie wszystko…

może Ci się spodobać

Ludzie mają instynkt religijny

Wielu badaczy jest przekonanych, że wiara religijna to nieunikniona konsekwencja ewolucji naszego gatunku, zaś religia jako taka jest…