jak dbać o wzrok

Jak dbać o wzrok w dobie nowych technologii?

52 udostępnień
52
0
0

Ćwiczysz, zdrowo się odżywiasz, dbasz o ciało, by jak najdłużej było w doskonałej kondycji. A ile uwagi poświęcasz swoim oczom? Dbanie o narząd wzroku jest ważne zawsze, ale szczególnie w czasach pracy zdalnej, kiedy niemal cały dzień wpatrujemy się w ekran komputera. By móc spokojnie patrzeć w przyszłość, należy zapewnić oczom solidny odpoczynek.

Okuliści mówią: wzrok zmienia się z wiekiem. Optycy: oczy zaczynają się starzeć po 30. roku życia. Sprawie postanowiliśmy przyjrzeć się dokładniej. 

– Już w wieku 30 lat, nawet w zdrowym oku, mogą pojawić się pierwsze zmętnienia soczewki, zaczyna się powolna utrata naturalnej zdolności akomodacji, czyli możliwości dostosowania oka do oglądania przedmiotów znajdujących się w różnych odległościach– wylicza prof. dr hab. n. med. Iwona Grabska-Liberek, specjalizująca się w mikrochirurgii oka, współwłaścicielka Centrum Okulistycznego „Libermedic” . I dodaje: – Z wiekiem osłabia się również siatkówka, więc tracimy poczucie kontrastu. W pewnym stopniu odpowiadają za to geny, ale przede wszystkim nasz styl życia.

Co robimy źle?

Patrzymy głównie z bliska, pracujemy w klimatyzowanych pomieszczeniach, o niskiej wilgotności powietrza, po kilka godzin dziennie spędzamy przed ekranami urządzeń cyfrowych, a do tego nasze oczy nie zostały stworzone. Na początku nie odczuwamy, że zaczynamy widzieć gorzej, więc nie reagujemy. Oczom postanawiamy się przyjrzeć dopiero po 10–20 latach, gdy bardziej osłabiają się mięśnie odpowiadające za ich akomodację. Soczewka pęcznieje, twardnieje, traci sprężystość, musimy odsunąć gazetę, żeby lepiej widzieć litery. Skutki ignorancji mogą być fatalne zwłaszcza dla niebieskookich, którzy – podobnie jak zielonoocy – są bardziej narażeni na czerniaka i zwyrodnienie plamki żółtej niż osoby o ciemnym kolorze oczu. Wiąże się to z niższą zawartością melaniny (barwnika) w tęczówce i tym samym słabszą ochroną przed promieniowaniem UV. Ale spać spokojnie nie powinny też osoby z ciemnymi oczami. U nich występuje wyższe ryzyko np. zaćmy czy jaskry barwnikowej. Dlatego im wcześniej zaczniemy wykorzystywać strategie chroniące wzrok, tym lepiej. 

Chroń oczy przed słońcem przez cały rok

Długotrwała ekspozycja na promieniowania UV, niebezpieczne także zimą i przy zachmurzeniu, powoduje, że w oczach powstają wolne rodniki, które przyspieszają starzenie, uszkadzają komórki. Profesor Blanka Gołębiowski ze School of Optometry and Vision Science na The University of New South Wales w Australii, gdzie w wielu stanach uczniowie podczas zajęć na dworze mają obowiązek nosić ciemne okulary, ostrzega przed posłonecznym zmętnieniem soczewki, zwanym zaćmą i prawdopodobnym zwiększonym ryzykiem zwyrodnienia plamki żółtej. Podkreśla także, że szczególnie narażeni tu są młodsi, ponieważ promieniowanie UV może u nich głębiej wnikać w oko i szybciej prowadzić do uszkodzenia soczewki lub siatkówki. Nawet krótkotrwała nadmierna ekspozycja na owe promieniowanie zimą może spowodować poparzenie siatkówki lub nabłonka rogówki, prowadząc do pogorszenia, a nawet utraty wzroku na kilkadziesiąt godzin. Zdaniem optriometrki rozwiązaniem są okulary. Ale nie wystarczy, aby były ciemne. Istotne jest, by szkła miały atest potwierdzający obecność filtru UV. Upewnij się, że odcienie, które rozważasz, wyraźnie wskazują, że soczewki blokują co najmniej 95 proc. promieni UVA i 99 proc. promieni UVB. Zły dobór okularów może bardziej zaszkodzić niż ich brak. Przyciemnione okulary powodują, że źrenica rozszerza się, ale jeśli szkła pozbawione są filtra blokującego, do oczu wpada więcej promieniowania ultrafioletowego, niż gdybyśmy w ogóle ich nie zasłaniali. 

Może zainteresuje Cię: Jak zachować sprawność mózgu przez długie lata?

Ustaw odpowiednio komputer, odsuń tekst

Jeśli spędzasz przed komputerem co najmniej cztery godziny dziennie, przypilnuj, by stał on bokiem do okna, zapewniając dostęp do światła naturalnego, i odsuń go na wyciągnięcie ręki. Według National Institute of Occupational Safety and Health optymalna odległość między oczami a cyfrowym ekranem to przynajmniej pół metra. Telewizję powinniśmy oglądać z odległości równej co najmniej pięciu przekątnym ekranu. Badania wykazały, że ludzie, którzy patrzą na ekran komputera w odległości mniejszej niż 50 cm od oczu, częściej mają je zaczerwienione i obolałe. Ponadto tło wokół ekranu nie powinno być ani za jasne, ani za ciemne. Jeśli ekran komputera jest jaśniejszy niż otaczające światło, oczy muszą pracować ciężej, aby zobaczyć. 

Unikaj czytania, leżąc na brzuchu. Jest to niekomfortowa pozycja dla oczu, gdyż cały ciężar gałki ocznej przenosi się wtedy ku dołowi, co zmusza mięśnie do dodatkowej pracy. Ponadto średnia odległość książki w tej pozycji wynosi około 20 cm, a to zdecydowanie za mało w stosunku do optymalnych 35 cm. Osoby z nadwrażliwością mogą wręcz reagować bólem głowy.

Gimnastykuj wzrok

Jako jeden z rezultatów lockdownu Światowa Organizacja Zdrowia wymieniła zaostrzenie astenopii, czyli osłabienia, zmęczenia oczu, objawiającego się ich bólem i zaczerwienieniem, łzawieniem, bólem głowy, kłopotami z widzeniem. Porządny trening to nie tylko ćwiczenia mięśni oczu, ale również odpoczynek. Według zespołu badawczego kierowanego przez neurobiologa Glena Jeffery’ego, profesora w Institute of Ophthalmology na University College London, osoby cierpiące na krótko- i dalekowzroczność oraz astygmatyzm mogą dzięki temu poprawić akomodację. Wystarczy pięć–dziesięć razy dziennie popatrzeć naprzemiennie na czubek nosa, a potem w dal, w prawo, w lewo.

Usiądź wygodnie i wyobraź sobie, że przed tobą na ścianie jest znak nieskończoności. Zacznij wodzić oczami po wyimaginowanym kształcie. Wykonaj po pięć „ósemek” w każdą stronę. Zamrugaj powiekami, aby nawilżyć oko. Przymknij je i przez kilka sekund pokręć „ósemki”. Kiedy pracujesz przy komputerze, staraj się co pół godziny oderwać wzrok od monitora, skieruj go za okno lub w najdalszy kąt pomieszczenia i policz do 20. Jeśli to możliwe, odejdź od biurka, spójrz w dal, wyjrzyj za okno, by popatrzeć na horyzont. Ponadto podczas długiej sesji przy monitorze jak najczęściej spoglądaj w dół. Wtedy od razu rozluźniają się napięte mięśnie oczu, co działa na nie jak ćwiczenia rozciągające po ciężkim treningu. 

Przy intensywnej pracy oczu mózg potrzebuje dziesięć razy więcej tlenu. Wietrz pomieszczenie, w którym pracujesz, raz na godzinę stań przy otwartym oknie, zrób kilka głębokich wdechów, a po zmroku wyjdź na spacer.

reklama
reklama
może Ci się spodobać

7 polskich super foods

Marzenie (prawie) każdej kobiety: lekka sylwetka, sprężysty krok, lśniąca i promienna cera, błyszczące oczy. Nie trzeba stosować modnych…
sól

Dziękuję, nie solę. Czy słusznie?

Od lat naukowcy, lekarze i dietetycy ostrzegają nas przed niebezpieczeństwami związanymi z solą. Jednak jest ona nieodzowną częścią…