aga michalik
Agnieszka Michalik-Stankowska

Jak banki mogą wspierać naprawę świata?

5 udostępnień
5
0
0

Jeszcze do niedawna instytucje finansowe nie były organizacjami, które uważano za przodujące w zrównoważonym rozwoju. Dziś to się zmienia. Co może zrobić instytucja finansowa dla środowiska, na rzecz walki z ubóstwem czy choćby dla zmniejszania nierówności społecznych? Agnieszka Michalik-Stankowska, ekspertka ds. CSR i zrównoważonego rozwoju z Banku BNP Paribas, przekonuje, że może bardzo dużo.

Izabela Marczak: Widziała pani szósty raport IPCC, zespołu klimatycznego ONZ?

Agnieszka Michalik-Stankowska: Myślę, że nie ma człowieka działającego na rzecz CSR czy zrównoważonego rozwoju, który nie zapoznał się z wnioskami z tego raportu. Mam głęboką nadzieję, że dotrze on nie tylko do ludzi, którzy już zajmują się przeciwdziałaniem i zwalczaniem skutków zmian klimatu, ale dużo dalej i szerzej. Ogromną rolę, oczywiście pomijając organy państwowe, mają tu do odegrania media oraz biznes. Wnioski z raportu powinny dotrzeć do całego społeczeństwa, do każdego obywatela. Każdy z nas ma wpływ na to, w jakim świecie żyjemy. Oczywiście najważniejsze są zmiany systemowe, na przykład transformacja energetyczna na poziomie kraju, UE i całego świata, niemniej one nie zadzieją się bez zaangażowania mieszkańców. Jeżeli obywatele nie będą stanowczo deklarowali, że chcą żyć w innym świecie, to te zmiany będą postępowały zbyt wolno. A my nie mamy już na to czasu.

A jak obywatele mogą wpływać na biznes, organy decyzyjne? Przez wybory konsumenckie?

Oczywiście. Tak naprawdę każda nasza akcja, czyli wybór, ma swoją reakcję, czyli konsekwencję. Coraz częściej głosujemy też portfelami. Mówi się o tym, że polscy konsumenci nie są jeszcze wystarczająco świadomi i zamożni, ale myślę, że jesteśmy na dobrej drodze ku zmianie. Jak wskazuje badanie przeprowadzone w kwietniu tego roku, 29 proc. Polaków oczekuje od biznesu tworzenia produktów i usług w odpowiedzi na wyzwania związane z Celami Zrównoważonego Rozwoju, a więc takich, które spełnią nie tylko wymagania dotyczące jakości, ale także normy środowiskowe i społeczne.

Ja zrozumiałam słowa z raportu IPCC tak, że mimo podejmowania przez nas różnych działań, stężenie CO2 w atmosferze nadal wzrasta, rośnie też nieustannie temperatura na Ziemi. Nie ma pani wrażenia, że te działania, które podejmujemy, są niewystarczające?

Jestem pełna obaw. Aczkolwiek moi koledzy i koleżanki próbują odwieść mnie od pesymistycznego myślenia, wskazując na te punkty raportu, które mówią, że jeszcze mamy szansę. Nie odwrócimy zmian klimatu, ale jesteśmy w stanie ich skutki łagodzić i odsunąć je w czasie. To moment, w którym powinniśmy przygotować się na to, jak będzie wyglądać rzeczywistość. Bo tak naprawdę świata, który znamy my, nasi rodzice i dziadkowie, już nie będzie. Prawdopodobnie kolejne pokolenia nie zaznają czterech pór roku. Dlatego musimy zmobilizować się i działać.

Uważam, że obecnie prowadzone działania są niewystarczające. Eksperci klimatyczni mówią o tym, że poza ograniczaniem emisji, które powinno być w tym momencie bardzo restrykcyjne, powinniśmy również pracować nad technologią wyłapującą CO2 z atmosfery. Niestety, na ile mi wiadomo, na razie te technologie są jeszcze w powijakach.

Jednocześnie mam poczucie, że jako ludzkość jesteśmy w naszych najlepszych i najgorszych czasach. Najgorszych, jeśli patrzeć pod kątem tego, co zrobiliśmy naszej planecie, jak zrujnowaliśmy nasz dom. W najlepszych z powodu poziomu rozwoju i możliwości szybkiego dostosowywania się do zmian. Jeszcze nigdy nie mieliśmy tak rozwiniętej medycyny, nauki, nie mieliśmy takiego dostępu do informacji. To są nasze szanse, które powinniśmy wykorzystać, żeby przekuć je na lepszą przyszłość dla kolejnych pokoleń.

Dlaczego Bank BNP Paribas dołączył do Agendy 2030?

Zacznę od tego, że historia CSR na świecie ma już ponad 105 lat. Tak naprawdę to ekonomiści jako pierwsi zwrócili uwagę na to, że biznes nie powinien dążyć wyłącznie do wzrostu zysków, ale do tego, by maksymalizować swój pozytywny wpływ na otoczenie. Znaczy to tyle, że poza zaspokojeniem potrzeb akcjonariuszy, powinniśmy też zaspokajać potrzeby interesariuszy, czyli naszych pracowników, Klientów i całego otoczenia zewnętrznego, czyli NGO-sów lub organizacji, z którymi wiąże nas na przykład łańcuch dostaw. Ta koncepcja rozwijała się przez lata, by z czasem ewoluować do poziomu modelu zarządzania przedsiębiorstwami i ich wpływu na otoczenie. Jako globalna instytucja finansowa jesteśmy świadomi, że nie da się mówić o zrównoważonym rozwoju bez udziału biznesu. Poważnie podchodzimy do odpowiedzialności społecznej (CSR) i zrównoważonego rozwoju. To część naszej misji i DNA organizacji. Organizacje eksperckie wskazują na największe wyzwania współczesnego świata, a my – jako biznes – chcemy na nie odpowiadać. W 2020 roku w Manifeście inicjującym Światowe Forum Ekonomiczne w Davos wyraźnie nawiązywano do „kapitalizmu interesariuszy” i potrzeby aktywnego działania na rzecz realizacji Agendy 2030 ONZ, która zawiera 17 Celów Zrównoważonego Rozwoju.

Cele Zrównoważonego Rozwoju ogłoszone i przyjęte przez państwa członkowskie przez ONZ w 2015 roku pokazują nam 17 kluczowych obszarów, w których my jako ludzkość powinniśmy działać, żeby przyczynić się do realizacji „planu naprawy świata”.

17 celów zrównoważonego rozwoju:

  1. Koniec z ubóstwem
  2. Zero głodu
  3. Dobre zdrowie i jakość życia
  4. Dobra jakość edukacji
  5. Równość płci
  6. Czysta woda i warunki sanitarne
  7. Czysta i dostępna energia
  8. Wzrost gospodarczy i godna praca
  9. Zrównoważony przemysł, stabilna infrastruktura, wsparcie innowacyjności
  10. Mniej nierówności
  11. Zrównoważone miasta i społeczności
  12. Odpowiedzialna konsumpcja i produkcja
  13. Działania w dziedzinie klimatu
  14. Życie pod wodą
  15. Życie na lądzie
  16. Pokój, sprawiedliwość i silne instytucje
  17. Partnerstwa na rzecz celów

Jeżeli przyjrzymy się dokładnie tym 17 obszarom – 17 Celom i 169 działaniom rozpisanym w ramach Agendy 2030, to widzimy, że plan przyjęty przez przywódców państw ONZ dotyczy każdego z nas. Wskazuje zadania administracji publicznej, organów państwowych czy biznesu, ale także organizacji pozarządowych i pojedynczych obywateli.

Kiedy Cele zostały ogłoszone, w BNP Paribas dokładnie się im przyjrzeliśmy i zwróciliśmy uwagę, że po pierwsze, w ich realizacji znacząca jest rola biznesu, a po drugie, niezwykle istotne jest to, jak będą wyglądały przepływy finansowe. Pamiętajmy o tym, że tak naprawdę branża finansowa stanowi krwiobieg gospodarki i od tego, co i w jaki sposób banki będą finansować, zależy, jak gospodarka lokalna czy globalna będzie wyglądała.

Więc wzięliście sobie te cele za drogowskaz rozwoju Waszej organizacji?

Dokładnie. Grupa BNP Paribas, do której należymy, jako jedna z pierwszych firm we Francji wyraźnie nawiązała w Strategii CSR do Celów Zrównoważonego Rozwoju. W Polsce, w 2017 roku Bank BNP Paribas symbolicznie dołączył do grona sygnatariuszy Agendy 2030. Oczywiście, aby realizować Cele Zrównoważonego Rozwoju, nie trzeba niczego podpisywać czy dołączać do jakiejś organizacji. Zależało nam na staniu się partnerem Agendy 2030, aby wyrazić nasze zobowiązanie do realizacji zadań w ramach 17 Celów. Kolejno dokonaliśmy przeglądu działań, by sprawdzić, jak nasza aktywność przyczynia się do tej realizacji.

I co się okazało?

Okazało się, że na każdy z tych 17 obszarów mamy jakąś – mniejszą lub większą – odpowiedź, a Cele Zrównoważonego Rozwoju stały się dla nas naturalnym drogowskazem. Zaczęliśmy od siebie – i to niezwykle cenię w naszej organizacji. Na początku sprawdziliśmy, w jaki sposób możemy działać, żeby maksymalizować nasz wpływ na realizację Agendy 2030. Intensywnie zaczęliśmy edukować w tym zakresie naszych pracowników, ich bliskich, partnerów biznesowych. Powołaliśmy Sustainability Community, która odpowiada za to, aby cele strategiczne związane z realizacją Agendy 2030 na rzecz zrównoważonego rozwoju były rozumiane i współdzielone we wszystkich obszarach działalności banku oraz wśród naszych Klientów, również dzięki rozwojowi produktów i usług bankowych. W pewnym momencie doszliśmy do wniosku, że to wciąż za mało. Bo jako ogromna organizacja mamy duży wpływ na tych, do których docieramy i jakie postawy wśród nich promujemy. Dlatego też postanowiliśmy stworzyć kampanię „Świat Cię potrzebuje”, której towarzyszy platforma „Razem zmieniamy”. Na tej platformie prezentujemy, co robimy na rzecz realizacji Agendy 2030, ale też pokazujemy proste sposoby na to, co każdy, niezależnie od tego, czy jest Klientem banku, jego partnerem, czy po prostu obywatelem, może robić, żeby przyczyniać się do jej realizacji. Naszym celem nie jest nauczenie każdego odbiorcy na pamięć 17 Celów czy tego, czym dokładnie jest Agenda 2030, ale pokazanie, że każdy z nas może żyć w sposób zrównoważony i odpowiedzialny, co ma bezpośredni wpływ na nasze otoczenie.

Na platformie pokazujecie też swoje produkty i usługi. I z tego co widziałam, wiele z nich odpowiada na obecne wyzwania i potrzeby związane z realizacją Celów Zrównoważonego Rozwoju.

Tak, tworzymy produkty i usługi z tak zwanym pozytywnym wpływem, czyli odpowiadające na wyzwania globalne z uwzględnieniem potrzeb rynku lokalnego. Na przykład tworzymy produkty i usługi, które wspierają transformację energetyczną kraju. Uważamy, że dążenie do gospodarki niskoemisyjnej to obecnie jeden z priorytetów. Nasze produkty i usługi kierujemy do Klientów wszystkich segmentów. Zaczynamy od korzystnej oferty finansowania instalacji fotowoltaicznych dla Klientów indywidualnych. Dzięki niej w Polsce powstało już 27 tysięcy takich przydomowych instalacji.

Tworzymy też produkty i usługi dostosowane do potrzeb współczesnego rolnictwa, np. fotowoltaika dla rolnika czy też kredyty z dotacją na zrównoważone systemy nawodnieniowe. Współpracujemy także z dużymi firmami po to, aby wspierać je w transformacji w kierunku zrównoważonego rozwoju. Nie mówimy tutaj oczywiście tylko o inwestycjach środowiskowych, ale o szerokiej transformacji, bo musimy pamiętać, że zrównoważony rozwój to nie jedynie – jak często myślimy – środowisko, ale także kwestie odpowiedzialności społecznej, ładu korporacyjnego czy też czynniki ekonomiczne.

ESG (E – environmental, S – social, G – governance) – czynniki środowiskowe, społeczne i dotyczące ładu korporacyjnego kryteria oceny danego przedsiębiorstwa.

Powstające aktualnie nowe regulacje unijne wyraźnie pokazują, że firmy, aby przetrwać i zachować konkurencyjność na rynku, muszą w swojej działalności uwzględniać wszystkie te czynniki. Tylko tak będą odpowiadać na wyzwania i rozwijać się w sposób zrównoważony.[AZ2] 

Dowiedziałam się, że zanim wejdziecie w partnerstwo biznesowe, monitorujecie ryzyko ESG w sektorach wrażliwych. Co to właściwie znaczy?

Monitorujemy ryzyko ESG we wszystkich sektorach, zgodnie z wytycznymi EBA (European Banking Authority, Europejski Urząd Nadzoru Bankowego), dotyczącymi udzielania i monitorowania kredytów, które nakładają na banki obowiązek włączenia analizy czynników ESG do procesu kredytowego. Ocena ESG przeprowadzana na podstawie informacji uzyskanych od Klientów jest uwzględniana w analizie kredytowej. Jako Grupa BNP Paribas już dużo wcześniej wyróżniliśmy dziewięć sektorów wrażliwych pod kątem zrównoważonego rozwoju, w których ryzyko wystąpienia czynników społecznych, środowiskowych lub związanych z ładem korporacyjnym jest podwyższone. Są to sektory: obronny i bezpieczeństwa, leśny – miazga drzewna i olej palmowy, nuklearny, rolno-spożywczy, paliwowy w zakresie niekonwencjonalnych zasobów ropy naftowej i gazu, tytoniowy czy też energetyki węglowej oraz wydobywczy.

Wobec sektorów najbardziej szkodliwych pod kątem zrównoważonego rozwoju bank podejmuje strategiczne decyzje o wyjściu z obsługiwania Klientów do nich należących. Do takich sektorów należy sektor tytoniowy, z którego Grupa BNP Paribas ogłosiła wyjście już w 2017 roku. Kontynuując ograniczenia wprowadzane od 2017 roku, od 2020 roku bank całkowicie zaprzestał finansowania chowu i hodowli zwierząt futerkowych.

Kolejny to sektor węglowy. W 2020 roku Grupa BNP Paribas ogłosiła całkowite wyjście z finansowania sektora energetyki węglowej, wydobycia węgla oraz podmiotów istotnie zaangażowanych w infrastrukturę węglową do 2030 roku. Ograniczenia co do współpracy z Klientami działającymi w sektorze węglowym wprowadzane były już od 2015 roku. Bank stopniowo wychodził z finansowania podmiotów niepodejmujących się transformacji energetycznej w kierunku odnawialnych źródeł.

Co to znaczy wychodzicie? Nie finansujecie już tych branży?

Nie udzielamy nowego finansowania. W wypadku sektora węglowego jesteśmy w procesie wyjścia z finansowania, co oznacza, że Grupa BNP Paribas do 2030 roku w krajach UE i OECD zakończy współpracę z Klientami zajmującymi się energetyką węglową, wydobyciem węgla lub infrastrukturą węglową. Do 2040 roku stanie się tak w pozostałych krajach.

Jak wygląda ten proces?

Nie udzielamy nowego finansowania, nie nawiązujemy nowych relacji z firmami z tego sektora. Z firmami, z którymi już współpracujemy, proces wyjścia jest stopniowy, wygaszamy umowy po zakończeniu okresu ich obowiązywania. Naszą niemniej ważną rolą jest wspieranie Klientów w zrównoważonym rozwoju.

Na przykład?

Dobrym przykładem jest tu wspomniany sektor rolno-spożywczy. To sektor – dla banku, który ma ponad 100-letnią tradycję finansowania rolnictwa i branży żywnościowej – niezwykle istotny, o znaczącym wpływie na środowisko. Wspieramy Klientów z tego sektora w działaniach, które służą zmianom. Chcemy być dla nich partnerem w transformacji w kierunku zrównoważonego rozwoju. Dlatego, między innymi, uruchomiliśmy kalkulator AgroEmisja – pierwszy na polskim rynku kalkulator, który pozwala producentom rolnym i rolnikom szacować wielkość emisji gazów cieplarnianych z upraw roślin i produkcji mleczarskiej. Myślę, że ogromną rolą wszystkich instytucji finansowych jest to, żeby dla Klientów być nie tylko tym podmiotem, który udziela finansowania, ale także partnerem, pokazującym kierunki i wspierającym w rozwoju i realizacji celów długoterminowych.

Dlatego też oprócz standardowych usług, swoim Klientom biznesowym oferujemy także wiele usług towarzyszących, a wspierających zrównoważony rozwój. Jedną z nich, w przypadku sektora rolno-spożywczego, a konkretnie rolników, producentów i przetwórców żywności jest platforma Agronomist.pl. To unikatowa platforma, która gromadzi w jednym miejscu wiedzę sektorową i umożliwia dostęp do szerokiego zestawu profesjonalnych narzędzi IT, wspierających przedsiębiorców rolnych i firmy przetwórcze. Codziennie dostarcza kilku tysiącom użytkowników informacje dotyczące sytuacji w sektorze rolno-spożywczym, zarówno na poziomie lokalnym, jak i globalnym. To także baza wiedzy o zrównoważonym rozwoju, ekologii, ale także miejsce kulturalne dla osób z obszarów rolniczych.

Zapisz się do newslettera, bądź na bieżąco

może Ci się spodobać