dostęp do dokumentacji medycznej
© Adobe Stock

Dostęp do dokumentacji medycznej

Osoby wykonujące zawody medyczne są zobowiązane nie udzielać informacji na temat stanu zdrowia i udzielanych świadczeń nikomu innemu niż sam pacjent lub osoba przez niego upoważniona.
5 udostępnień
5
0
0

Prawo pacjenta do zachowania w tajemnicy informacji, które go dotyczą, uzyskanych od niego albo w związku z udzielaniem mu świadczeń medycznych przez osoby wykonujące zawody medyczne należy do katalogu praw gwarantowanych pacjentowi przez prawo.

Bardziej ogólnie, prawo to wynika z prawa do prywatności czy też do ochrony danych osobowych, które gwarantują art. 47 i 51 Konstytucji i art. 8 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka. Szczegółowo zaś, prawo do tajemnicy informacji dotyczących pacjenta chroni art. 13 ustawy z 6 listopada 2008 roku o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta.

Obowiązek zachowania tajemnicy i udzielania informacji

Osoby wykonujące zawody medyczne (pielęgniarki, lekarze, położne) są zobowiązane nie udzielać informacji na temat stanu zdrowia i udzielanych świadczeń nikomu innemu niż sam pacjent. Z kolei pacjent ma oczywiście prawo do informacji o swoim stanie zdrowia i świadczeniach medycznych, które są mu udzielane (w tym o diagnozie, stosowanej terapii, możliwych następstwach, wynikach leczenia i rokowaniach), co wynika z art. 9 ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta. Uzyskanie informacji o tym, co nam dolega i jak jesteśmy leczeni oraz jakie przynosi to rezultaty nie jest więc dobrą wolą białego personelu, tylko prawem, z którego możemy korzystać. Ale z tego prawa korzysta tylko pacjent (także małoletni, który ukończył 16 lat) oraz, w przypadku pacjentów małoletnich, także jego przedstawiciel ustawowy.

Wyjątek od zakazu zachowania tajemnicy – zgoda pacjenta

Wyjątki od zakazu udzielania informacji dotyczących pacjenta innym osobom są ściśle określone. Należy do nich przypadek, kiedy pacjent wyraził zgodę na ujawnienie tajemnicy innym osobom. Jeżeli pacjent jest przytomny, to oczywiście wystarcza zgoda udzielona ustnie czy w inny sposób (nawet gestem).

Może zainteresuje Cię też: Siedem miesięcy później: co wiemy o COVID-19

Jeśli natomiast pacjent nie zachowuje przytomności, to niestety szpital będzie zapewne wymagał zgody pisemnej. Rozwijająca się epidemia powoduje, że obecnie każdy z nas w każdej chwili może znaleźć się w stanie, w którym nie będzie mógł świadomie wyrazić zgody na udzielanie informacji o swoim stanie zdrowia innym osobom. Dlatego warto pamiętać, żeby taką zgodę spisać, a następnie tak sporządzony dokument pozostawić osobie, którą chcemy wskazać jako upoważnioną do otrzymywania informacji.

Pacjent nieprzytomny

Co prawda art. 31 ust. 6 ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty stanowi, że „jeżeli pacjent nie ukończył 16 lat lub jest nieprzytomny bądź niezdolny do zrozumienia znaczenia informacji, lekarz udziela informacji osobie bliskiej w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta”, ale w praktyce wyegzekwowanie tego obowiązku może być kłopotliwe, bo zgodnie z Kodeksem Etyki Lekarskiej, jeżeli pacjent nie wyraził zgody na informowanie innych osób o swoim zdrowiu, to lekarz może udzielić informacji o stanie zdrowia nieprzytomnego pacjenta tylko w niezbędnym zakresie osobie, „co do której jest przekonany, że działa ona w interesie chorego”. To z kolei powoduje, że lekarz zawsze może odmówić, powołując się albo na to, że udzielenie informacji nie było niezbędne, albo też, że miał wątpliwości, czy dana osoba istotnie działała w interesie pacjenta.

Tego autora: Zakażenie koronawirusem w miejscu pracy

Dodajmy też, że pojęcie „osoby bliskiej” w rozumieniu powołanego wyżej przepisu obejmuje nie tylko małżonka czy dziecko, ale też każdego „krewnego do drugiego stopnia lub powinowatego do drugiego stopnia w linii prostej, przedstawiciela ustawowego, osobę pozostającą we wspólnym pożyciu lub osobę wskazaną przez pacjenta”. A zatem informacje powinny być udzielane również np. osobom żyjącym w związkach innych niż małżeństwa i prowadzącym wspólne gospodarstwo, dziadkom, wnukom czy też osobom zupełnie obcym (np. sąsiadce), które pacjent wskazał.

Forma zgody

Niekiedy personel medyczny oczekuje zgody w szczególnej formie czy o jakiejś szczególnej treści – np. na druku określonym przez szpital czy w formie aktu notarialnego. Oczywiście nie ma to żadnej podstawy prawnej. Zgoda może być wyrażona w formie dowolnej.

Natomiast, żeby uniknąć kłopotów, najlepiej jest, jak już wspomnieliśmy, sporządzić oświadczenie wyrażające zgodę na piśmie. Jeżeli mamy taką możliwość, jeszcze lepiej będzie poprosić notariusza o notarialne poświadczenie podpisu. Taksa notarialna wynosi w takim wypadku 20 złotych.

Dostęp do dokumentacji medycznej

Pacjent ma prawo dostępu do dokumentacji zgromadzonej w związku z udzielaniem mu świadczeń zdrowotnych (art. 26 ustawy o prawach pacjenta). Oznacza to, że może ją przeglądać, wykonywać z niej kopie czy odpisy. Po śmierci pacjenta dokumentacja jest udostępniana osobom, które pacjent do tego upoważnił za życia, a jeżeli tego nie zrobił – osobom bliskim. Tu znów pojawia się problem praktyczny, polegający na tym, że personel podmiotu udzielającego świadczeń zdrowotnych (np. szpitala) na ogół nie będzie się orientował w życiu prywatnym pacjenta. Jeśli więc o udostępnienie dokumentacji zwróci się osoba inna niż małżonek czy dziecko, to mogą powstać problemy z udzieleniem zgody na udostępnienie. Dlatego lepiej i tę kwestię jasno określić w zgodzie, o której mowa powyżej.

Oczywiście, jeśli szpital odmawia udostępnienia dokumentacji, wówczas służy nam prawo skargi do sądu administracyjnego (wpis wynosi 100 złotych), który może nakazać udostępnienie.

Jeżeli zaś osoby bliskie „pokłócą się” o dostęp do dokumentacji medycznej zmarłego (jedna będzie chciała wglądu, a inna się sprzeciwi), wówczas szpital nie udostępni dokumentacji aż do momentu, kiedy nakaże mu to prawomocnie sąd cywilny, rozstrzygający na wniosek któregokolwiek z „pokłóconych” bliskich albo samego szpitala (który też w takim przypadku może wystąpić do sądu o rozstrzygnięcie).

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.

może Ci się spodobać
przemoc w rodzinie

Lockdown sprzyja przemocy w rodzinie

Epidemia koronawirusa i wymuszony nią lockdown przynoszą przerażający skutek uboczny. Organizacje pozarządowe i szpitale pediatryczne alarmują, że znacząco…