Carl Gustav Jung
Carl Gustav Jung

Carl Gustav Jung – psychologia analityczna, archetypy i pierwowzór wariografu

26 udostępnień
26
0
0

Carl Gustav Jung (26 lipca 1875 r. – 6 czerwca 1961 r.) – szwajcarski psychiatra, psycholog, założyciel psychologii analitycznej i jeden z wybitniejszych XX-wiecznych myślicieli. W swoich badaniach i pracach starał się w jak najbardziej kompletny sposób opisać świat fenomenów psychicznych, tak, aby dać narzędzia do leczenia ludzi oraz pomagania im w drodze do samopoznania.

7 głównych założeń Carla Gustava Junga:
  • Człowiek ma określony typ psychologiczny, który jest związany z natężeniem postaw względem świata (introwertyzm i ekstrawertyzm) oraz funkcji psychicznych, takich jak myślenie, czucie, doznawanie i intuicja.
  • Psychika to względnie zamknięty, samoregulujący się układ, w którym przepływa energia psychiczna libido. Energia ta nie jest związana wyłącznie z seksualnością, lecz dotyczy wszelkich aktywności psychicznych człowieka. Migracja libido zapewnia równowagę w psyche, a każde zakłócenia tego procesu prowadzą do mniejszych lub większych problemów natury psychologicznej.
  • Psychika człowieka ma swoje korzenie we wspólnej dla wszystkich ludzi sferze nieświadomości zbiorowej, która zawiera archetypy, czyli dyspozycje do zaistnienia typowych dla człowieka cech i zachowań. Z tego podłoża powstaje świadomość, od której w procesie socjalizacji zostają oddzielane elementy psyche,tworząc nieświadomość indywidualną (cień i kompleksy). Nieświadomość zbiorowa nieustannie wpływa na życie i aktywuje w jego trakcie kolejne archetypy, z którymi musi zmierzyć się jednostka.
  • Nieświadomość posiada swoistą autonomię, przez co potrafi, często w nieuchwytny sposób, wpływać na nasze życie. Im bardziej człowiek ignoruje treści płynące ze sfer poza-świadomych, tym bardziej negatywne będzie ich oddziaływanie. Uświadamianie sobie kolejnych obszarów nieświadomości wpływa korzystnie na stan psychiczny i wzbogaca człowieka o zasoby, z których może korzystać. Psychoterapeuta w tym kontekście jawi się jako towarzysz człowieka w procesie odkrywania i przepracowywania kolejnych ukrytych obszarów psyche.
  • Człowiek konfrontuje się z nieświadomością za pośrednictwem symboli, które ujawniają się w marzeniach sennych, halucynacjach, fantazjach, wizjach, mitach, baśniach, literaturze i sztuce. Odpowiednia interpretacja tych tworów ludzkiego ducha może pomóc w rozwoju i nawiązaniu zdrowej relacji z tym, co ukryte. Treści nieświadomości mogą ujawniać się także w symptomach fizycznych, które po przepracowaniu psychicznego konfliktu znikają (np. problemy z oddychaniem).
  • Wydarzenia psychiczne porządkuje archetyp Jaźni, który w odpowiednim momencie stymuluje człowieka do spotkania z ważnymi dla rozwoju elementami nieświadomej psyche – cieniem, psychicznymi pierwiastkami płci przeciwnej (archetypami animą/animusem) oraz postaciami manicznymi (archetypami Starego Mędrcem i Wielkiej Matki). Proces ten nazywany jest indywiduacją, a jego cel to doświadczenie siebie jako pełnej, kompletnej istoty. Zostaje wtedy nawiązana pozytywna relacja pomiędzy „ja” jednostki a Jaźnią.
  • Życie ludzkie dzieli się na dwie połowy – od urodzenia do około 35 roku życia oraz od około 35 roku życia do śmierci. W pierwszym okresie człowiek powinien zakorzenić się w rzeczywistości zewnętrznej. Służy mu do tego persona, czyli funkcja psychiczna pomagająca stworzyć maskę społeczną, czyli taką część osobowości, z której poziomu można kontaktować się z innymi uczestnikami życia społecznego. W drugiej połowie życia człowiek staje natomiast przed zadaniem zajrzenia w głąb siebie. To właśnie w tym czasie rozpoczyna się najczęściej prawdziwy proces indywiduacji.
Inspirujące cytaty Carla Gustava Junga

„Podobnie jak roślina wytwarza kwiat, tak psyche kreuje symbole. Każdy sen jest dowodem tego procesu”

„W każdym z nas jest ktoś, kogo nie znamy. Przemawia do nas w snach i tłumaczy, że widzi nas zupełnie inaczej niż my – siebie”

„Znacznie lepiej będzie, jeżeli zdamy sobie sprawę, iż owa tragiczna gra pomiędzy światem wewnętrznym a rzeczywistością zewnętrzną w istocie przedstawia energię procesów życiowych, napięcie pomiędzy biegunami, które są niezbędne dla samoregulacji. Niezależnie od tego, jak różne i jak wiele intencji oraz celów mogą mieć owe przeciwstawne siły, to ich zasadniczym znaczeniem i przeznaczeniem jest tworzenie życia jednostki: one zawsze oscylują wokół ośrodka równowagi”

„Cierpienie to nie choroba, lecz przeciwny biegun szczęścia – coś, co pojawia się niezależnie od wszelkiej patologii”

„Czy dlatego pomylisz się z jakimś drzewem czy zwierzęciem, że je widzisz, i dlatego, że istnieją one wraz z tobą w jednym i tym samym świecie? Czy musisz być swoimi myślami, ponieważ jesteś w ich świecie? Wszakże twoje myśli istnieją tak samo poza twoją jaźnią, jak drzewa i zwierzęta istnieją poza twoim ciałem”

„Wszystko, co spoczywa w nieświadomości, chce stać się zdarzeniem, a i osobowość pragnie rozwinąć się ze swych nieświadomych uwarunkowań i przeżyć siebie jako całość”

Ciekawostki – badania i innowacje Carla Junga:

Carl Jung traktowany jest w wielu względach jako prekursor. Jednym z obszarów, w których wprowadził innowację, była terapia. Zrezygnował w niej z kozetki, ponieważ utrudniała mu bezpośredni kontakt z pacjentem. W trakcie sesji zachęcał też ludzi do stosowania artystycznych form w celu wyrażenia swojego stanu psychicznego, co sprawiło, że wielu widzi w nim inicjatora arteterapii. Jungowski test skojarzeń słownych, rozbudowany o pomiar oporu elektrycznego skóry i sprawdzanie głębokości oddechu, był natomiast swego rodzaju pierwowzorem wariografu, a teoria kompleksu stała się jedną z podwalin inteligencji emocjonalnej. Zdaniem profesora psychologii Czesława Nosala, archetypy bardzo dobrze wpisują się w naukowe poszukiwania uniwersaliów gatunku ludzkiego.

Chociaż często uważa się, że Carl Jung był uczniem Zygmunta Freuda, to tak naprawdę Szwajcar po raz pierwszy spotkał się z założycielem psychoanalizy w czasie, gdy był już uznanym badaczem psychiki. Na koncie miał już wtedy praktykę kliniczną oraz test skojarzeń słownych, który wykazywał istnienie nieświadomej warstwy psyche. Tym, czego Jung uczył się od psychoanalizy, był sposób traktowania marzeń sennych. Szwajcar uznał jednak później, że podejście Freuda w tym kontekście jest zbyt redukcjonistyczne i stworzył własną metodę interpretacji. Jung od początku nie zgadzał się na sprowadzanie wszystkich aktów psychicznych do seksualności, co w końcu zostało wyrażone w pracy Symbole przemiany, która stała się ostateczną przyczyną zakończenia jego znajomości z Freudem. Warto zaznaczyć, że koncepcje tak znaczące dla psychologii analitycznej, jak archetyp czy typy psychologiczne, powstały dopiero po odejściu autora Typów psychologicznych z ruchu psychoanalitycznego.

Carl Jung współpracował nie tylko z Freudem, ale również m.in. z sinologiem Richardem Wilhelmem i indologiem Heinrichem Zimmerem, czy fizykiem i noblistą Wolfgangiem Paulim. Co interesujące, Pauli podjął z psychologiem próbę wyjaśnienia pochodzenia pozornie przypadkowych, lecz mających sens dla doświadczającego, wydarzeń. Ich dociekania doprowadziły do powstania koncepcji synchroniczności (czytaj więcej).

Kamieniem węgielnym naukowej pracy Carla Junga były jego osobiste doświadczenia psychiczne z lat 1913–1916. Zostały one przedstawione w formie pisemnej i obrazowej w tak zwanej Czerwonej księdze. Wychodząc od tych przeżyć, psychiatra zaczął zakrojone na szeroką skalę badania, na które składały się: praca kliniczna, ekspedycje naukowe (m.in. do Afryki, Ameryki i Indii) oraz analiza i interpretacja rozmaitych tekstów kultury. Efekty tych poszukiwań zostały przedstawione w większości z dwudziestu tomów dzieł zebranych.

może Ci się spodobać